ವರದಿ: ಉಮೇಶ ಗೌರಿ (ಯರಡಾಲ).
ಬೆಳಗಾವಿ : ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಕಾನೂನು ಪಾಲನೆ ಅನಿವಾರ್ಯ. ಆದರೆ, ಕಾನೂನು ಪಾಲನೆ ಮಾಡಿಸಬೇಕಾದ ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ (RTO) ನಡೆ ಈಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ರಕ್ತ ಹೀರುವ ದಂದೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ!
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿರುವ Check Report-cum-Receipt ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, KA-22 AA 9957 ನೋಂದಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಒಂದೇ ವಾಹನಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 19 ದಿನಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ (31-07-2026 ರಶೀದಿ ಸಂಖ್ಯೆ 1126860 ಮತ್ತು 19-08-2026 ರಶೀದಿ ಸಂಖ್ಯೆ 1127179 ) ಬೆಳಗಾವಿಯ ಆರ್ಟಿಒ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಲಾ ₹500ರಂತೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎರಡೂ ರಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿ 'ಸೆಕ್ಷನ್ 177' ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಚಾಲಕ ಮಾಡಿದ ನಿಖರವಾದ ತಪ್ಪೇನು ಎಂಬ ವಿವರವೇ ಇಲ್ಲ! ತಪ್ಪೇನೆಂದು ಹೇಳದೆ ‘ಗುಪ್ತ ದಂಡ’ ವಿಧಿಸುವ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆತ್ತಲೆಗೊಳಿಸಿದೆ.
ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ದಂಡ, ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕಮಿಷನ್ ದಂದೆ!
ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ಪೀಡನೆ ಕೇವಲ ರಸ್ತೆಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಆರ್ಟಿಒ ಕಚೇರಿಯೊಳಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಜೇಬಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿಯೇ ಕನ್ನ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ:
ಏಜೆಂಟರ ರಾಜಾರೋಷ ದಂದೆ: ಚಾಲನಾ ಪರವಾನಗಿ (DL), ವಾಹನ ಪಾಸಿಂಗ್, ಅಥವಾ ನವೀಕರಣ (Renewal) ಹೀಗೆ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವಿರಲಿ—ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕ ನೇರವಾಗಿ ಹೋದರೆ 'ದಾಖಲೆ ಕೊರತೆ' ನೆಪ ಹೇಳಿ ನೂರು ಬಾರಿ ಅಲೆದಾಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಏಜೆಂಟರ ಮೂಲಕ ಹೋದರೆ ನಿಗದಿತ ಶುಲ್ಕಕ್ಕಿಂತ ಎರಡಷ್ಟೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಪಡೆದು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ!
ಮೇಜು ಬಾಗಿನ ನೀಡದಿದ್ದರೆ ಕೆಲಸವೇ ಇಲ್ಲ: ಅಧಿಕೃತ ಸರ್ಕಾರಿ ಚಲನ್ ಹಣ ಒಂದಾದರೆ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಜೇಬು ತುಂಬಿಸಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲಂಚದ ದರ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ. ಬಡ ಚಾಲಕರು ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದವರು ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಅಥವಾ ಪಾಸಿಂಗ್ ಪಡೆಯಲು ತಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ದುಡಿಮೆಯ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಲಂಚದ ರೂಪದಲ್ಲೇ ತೆರಬೇಕಾದ ದೌರ್ಭಾಗ್ಯ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.
ಮೂರೂ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದಲೂ ಸವಾರನ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಕತ್ತರಿ! ಇಂದು ರಸ್ತೆಗೆ ಇಳಿಯುವ ವಾಹನ ಸವಾರನಿಗೆ ಕೇವಲ ಆರ್ಟಿಒ ಕಚೇರಿಯ ಲಂಚ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು 'ದಂಡದ ಬಲೆ' ಬೀಸಿ ಶೋಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ: ಆರ್ಟಿಒ ಹಫ್ತಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿ: ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಲಂಚದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ 'ಸೆಕ್ಷನ್ 177'ರ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ವಿವರವಿಲ್ಲದ ರಸೀದಿ ನೀಡಿ ‘ಸಂಧಾನ’ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ವಸೂಲಿ ದಂದೆ.
ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಪೊಲೀಸರ ಕಪಿಮುಷ್ಠಿ: ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ನೆಪದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುವುದು, ಬೆದರಿಸಿ ಹಣ ಪೀಕುವ ಅಸಹಾಯಕ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಳ್ಳುವುದು.
ಎಐ (AI) ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಶಾಕ್: ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷಗಳಿಂದಾಗಿ ಯಾರದೋ ತಪ್ಪಿಗೆ ಇನ್ನಾರಿಗೋ, ಅಥವಾ ಒಂದೇ ತಪ್ಪಿಗೆ ಎರಡೆರಡು ಬಾರಿ ಆನ್ಲೈನ್ ದಂಡದ ಚಲನ್ ಕಳುಹಿಸಿ ಜನರನ್ನು ಕಂಗಾಲು ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು.
ಬದುಕಿನ ಬಂಡಿ ನಡೆಸುವುದೋ, ದಂಡ-ಲಂಚ ಕೊಡುವುದೋ? ದಿನಗೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ, ತರಕಾರಿ ಸಾಗಿಸುವ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿ, ಆಟೋ/ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಚಾಲಕ ಅಥವಾ ಬೈಕ್ ಸವಾರ—ದಿನಕ್ಕೆ ದುಡಿಯುವುದೇ ₹400 ರಿಂದ ₹500. ಆರ್ಟಿಒ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಲೈಸೆನ್ಸ್/ಪಾಸಿಂಗ್ಗಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿ ಲಂಚ ತೆತ್ತು, ರಸ್ತೆಗೆ ಬಂದರೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ದಂಡ ಹಾಗೂ ಎಐ ಕ್ಯಾಮೆರಾದ ಚಲನ್ಗಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದರೆ ಇಡೀ ತಿಂಗಳ ದುಡಿಮೆ ಹಾರಿಹೋಗುತ್ತದೆ! ಮನೆಗೆ ರೇಷನ್ ತರುವುದೋ, ಮಕ್ಕಳ ಶಾಲಾ ಫೀಸ್ ಕಟ್ಟುವುದೋ ಅಥವಾ ಇಲಾಖೆಗಳ 'ದಂಡದ ಟಾರ್ಗೆಟ್' ಪೂರೈಸುವುದೋ? ಇದು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಚಾಲಕನ ಅಳಲಲ್ಲ, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ವಾಹನ ಸವಾರರ ಆಕ್ರೋಶದ ಧ್ವನಿ! ನಾವು ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ ದಂಡ ಕಟ್ಟಲು ಸಿದ್ಧ, ಆದರೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಮ್ಮನ್ನು ದೋಚುವುದನ್ನು ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ! ಎಂದು ಜನರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ನೇರ ಸವಾಲು: ಆರ್ಟಿಒ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ‘ಏಜೆಂಟ್ ಮುಕ್ತ’ಗೊಳಿಸಿ: ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸೇವೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಾಗೂ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಬೇಕು. ಸಾಕ್ಷ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವುದು ಬಂದ್ ಆಗಲಿ: ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವಾಗ ಯಾವ ತಪ್ಪಿಗೆ ಎಷ್ಟು ದಂಡ? ಎಂಬ ಫೋಟೋ/ವೀಡಿಯೊ ಸಹಿತ ವಿವರ ಡಿಜಿಟಲ್ ರಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರಬೇಕು. ದಂಡದ 'ಟಾರ್ಗೆಟ್' ಸಂಸ್ಕೃತಿ ತಕ್ಷಣ ನಿಲ್ಲಿಸಿ: ಪೊಲೀಸರಿಗೂ, ಆರ್ಟಿಒ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೂ ದಂಡ ವಸೂಲಿಯ ಗುರಿ ನೀಡುವುದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಕೈಬಿಡಬೇಕು. ದೂರು ಪರಿಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಯಾಗಲಿ: ತಪ್ಪು ದಂಡ ಬಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಲಂಚ ಕೇಳಿದರೆ ತಕ್ಷಣ ದೂರು ನೀಡಲು ಉಚಿತ ಹೆಲ್ಪ್ಲೈನ ಆರಂಭಿಸಬೇಕು.
ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ಉದ್ದೇಶ ರಸ್ತೆ ಸುರಕ್ಷತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಲಂಚ ಹಾಗೂ ದಂಡದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಡವರ ಜೇಬಿಗೆ ಕನ್ನ ಹಾಕಿ ಖಜಾನೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಜೇಬನ್ನು ತುಂಬಿಸುವುದಲ್ಲ. ಪ್ರಸ್ತುತ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಈ ‘ದಂಡ ಮತ್ತು ಲಂಚದ ದೌರ್ಜನ್ಯ’ದ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಲೇಬೇಕು! “ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ ದಂಡ ಹಾಕಿ — ಆದರೆ ದೋಚಬೇಡಿ!” ಎಂಬ ಈ ಜನಾಂದೋಲನದ ಧ್ವನಿ ಸರ್ಕಾರದ ಕಿವಿ ಮುಟ್ಟುವವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನೂ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಬೇಕಿದೆ.
