ಒಬ್ಬ ಹಿಂದೂ ಮಹಿಳೆ ತನ್ನ ತಂದೆ ಅಥವಾ ತಾಯಿಯಿಂದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದು, ಆಕೆಗೆ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೆ, ಆ ಆಸ್ತಿಯು ಆಕೆಯ ತಂದೆಯ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಪತಿಗಲ್ಲ" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ:
ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಾದದಿಂದ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ಮೂಲ ಮಾಲೀಕರಾದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಮೊಮ್ಮಗಳಿಗೆ 2002ರಲ್ಲಿ ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರದ (Gift Deed) ಮೂಲಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು.
ಆದರೆ, ಆ ಮೊಮ್ಮಗಳು 2005ರಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದೆ ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಅಜ್ಜಿ ಆ ಹಳೆಯ ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ತನ್ನ ಎರಡನೇ ಮೊಮ್ಮಗಳಿಗೆ (ಅರ್ಜಿದಾರರು) ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಉಯಿಲು (Will) ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು.
ಆದರೆ, ಮೊದಲ ಮೊಮ್ಮಗಳ ಪತಿಯು ಈ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸಿ, ಕಂದಾಯ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಸರು ನೋಂದಾಯಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರು. ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಈತನ ಪರವಾಗಿ ಆದೇಶ ಬಂದಾಗ, ಎರಡನೇ ಮೊಮ್ಮಗಳು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದರು.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪು:
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ತರ್ಲಾದ ರಾಜಶೇಖರ್ ರಾವ್ ಅವರ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಈ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿತು. ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯಿದೆ 1956ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 15(2)(a) ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿತು:
ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಸಂದರ್ಭ: ವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯು ತನ್ನ ಪೋಷಕರಿಂದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದು, ಆಕೆಗೆ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆಕೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಆ ಆಸ್ತಿಯು ಆಕೆಯ ತಂದೆಯ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಪತಿಯ ಹಕ್ಕಿನ ನಿರಾಕರಣೆ: ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪತಿಯು ಆ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಾರದು ಎಂದು ಕಾಯಿದೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಕಾಯಿದೆಯ ಉದ್ದೇಶ: ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿಯು ಆ ಕುಟುಂಬದ ರಕ್ತಸಂಬಂಧಿಗಳಿಗೆ ಮರಳಬೇಕೆಂಬುದು ಈ ನಿಯಮದ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಮೂಲಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಹಳೆಯ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಅರ್ಜಿದಾರರ (ಎರಡನೇ ಮೊಮ್ಮಗಳ) ಹೆಸರಿಗೆ ಕಂದಾಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವಂತೆ ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ.
ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ: ಒಬ್ಬ ಹಿಂದೂ ಮಹಿಳೆಯು ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದೆ ಮೃತಪಟ್ಟಾಗ, ಆಕೆ ತನ್ನ ಪತಿಯಿಂದ ಅಥವಾ ಅತ್ತೆ-ಮಾವಂದಿರ ಕಡೆಯಿಂದ ಪಡೆದ ಆಸ್ತಿಯು ಪತಿಯ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ, ತಂದೆ-ತಾಯಿಯಿಂದ ಪಡೆದ ಆಸ್ತಿಯು ಮಾತ್ರ ತಂದೆಯ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಮರಳುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕಿನ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
